Whipple Prosedürü: Riskler, Faydalar ve Hazırlık

Pankreas kanseri tedavisinde en yaygın kullanılan cerrahi prosedür Whipple prosedürüdür. Ayrıca kronik pankreatit de dahil olmak üzere bazı diğer durumların tedavisinde de yararlanılır. Bu karmaşık prosedür, safra kesesinin, pankreasa yakın lenf bezlerinin ve pankreasın, ince bağırsağın ve midenin kısımlarının çıkarılmasını içerir. Bazı hastalarda, prosedür kanseri iyileştirir. Diğerlerinde, uzun süreli sağkalımı artırabilir.

Whipple pankreas kanseri ameliyatı

Whipple prosedürü nedir?

Whipple prosedürü, birkaç organın parçalarının çıkarılmasını içeren karmaşık bir işlemdir. Tamamlanması 8 saate kadar sürebilir. Whipple prosedürü, 1930’lu yıllarda ameliyatı gerçekleştiren Amerikalı bir doktor olan Allen Whipple’in adını taşır.

İşlem sırasında safra kesesi, duodenumun bir kısmı (ince bağırsağın üst kısmı), pilor adı verilen midenin bir kısmı, pankreasa yakın lenf düğümleri ve pankreasın başı çıkarılır. Prosedürün bir çeşidi, midenin bir kısmını almadan pilorunu bırakır.

Whipple prosedürüyle, çok sayıda organ parçası alındığından işlemi gerçekleştirmek 5 ila 8 saat sürer.
Amerikan Kanser Derneğine göre, pankreas kanseri tüm kanser teşhislerinin yaklaşık yüzde 3’ünü, ancak kansere bağlı ölümlerin yüzde 7’sini oluşturur. Bunun nedeni, hastalığın hızla büyüyüp semptomlar başlamadan önce yayılma eğilimi göstermesidir.

Bununla birlikte, ameliyat olan pankreas kanseri insanlar ameliyat olmayan insanlara göre daha uzun süreli sağkalım oranlarına sahip olma eğilimindedir. Whipple prosedürü, pankreas kanserinin vücudun diğer bölgelerine yayılmasını önlemek için yapılır. Cerrahlar ayrıca Whipple prosedürünü şunlar için de uygulayabilirler:

• kolanjiyokarsinom adı verilen bir çeşit safra kanseri
• ampulla kanseri
• duodenum kanseri
• iyi huylu pankreas tümörleri
Bazı doktorlar robotik veya laparoskopik cerrahi seçenekleri sunmaktadır. Bu seçenekler kan kaybını azaltabilir ve daha az komplikasyona neden olabilir, ancak daha uzun sürebilir.

Whipple prosedürü işe yarıyor mu?

Birçok pankreas kanseri vakası, kemoterapi ve radyasyon gibi ek tedavi gerektirir. Pankreas kanseri olan kişilerin yalnızca yüzde 15 ila 20’si Whipple prosedürü için aday olabilir. Whipple prosedürü, pankreas kanseri olan insanlarda beş yılda yaklaşık 20’lik sağkalım oranları gösterebilir.

Kanserin lenf düğümlerine yayılmadığı bireylerde yaklaşık yüzde 5 hayatta kalma oranı vardır. Prosedür, iyi huylu veya düşük dereceli tümörlü hastaları tedavi edebilir. Whipple prosedürüne tabi olan birçok kişinin de kemoterapi ve radyasyona gereksinimi olacaktır. Bu tedaviler hayatta kalma oranlarını yüzde 10’a kadar artırabilir.

Whipple prosedürüne tabi olan insanlar yaşam tarzlarında bazı değişiklikler yapmak zorunda kalabilir ve ameliyattan sonra yan etkiler yaşayabilir. Çoğu insan için bu değişiklikler tolere edilebilir.
Bir Johns Hopkins anketi, Whipple prosedürü olan 188 kişinin yaşam kalitesini 100 üzerinden 79 olarak sınıflandırdığını ortaya çıkarmıştır, bu oran sağlıklı kişilerde %83’tür.

Whipple prosedürünün riskleri

1960’larda ve 1970’lerde, Whipple prosedürü yüksek bir risk taşıyordu ve ölüm oranı yüzde 25 olarak yüksekti. Bu ölüm oranı, ameliyatın karmaşıklığı ve alıcıların sağlığının kötü olmasından kaynaklanıyordu. Şimdi prosedür çok daha güvenli ve ölüm oranları yaklaşık yüzde 2-3 şeklindedir.

Bununla birlikte bu işlem, tecrübesiz cerrahlar tarafından veya Whipple prosedürünü nadiren yerine getiren hastanelerde gerçekleştirildiğinde, ölüm oranları daha yüksek olur. Amerikan Kanser Derneği, her yıl en az 15-20 Whipple prosedürü yürüten bir hastanede deneyimli bir cerrah tarafından ameliyat yapılmasını önerir.

İnsanların çoğunluğunda ameliyat başarılı geçiyor ve daha uzun yaşıyorlar. Bununla birlikte, insanların yüzde 30 ila 40’ı arasında en az bir komplikasyon yaşanıyor. Prosedürü takip eden günlerde, gecikmiş gastrik boşalmanın yaşanması sık görülür. Bu gecikme, midenin içeriği boşaltmasının normalden uzun sürdüğü durumlarda oluşur. Gecikmiş gastrik boşaltma genellikle bir veya iki hafta içinde çözülür, ancak bazı insanlar birkaç hafta boyunca bir besleme tüpüne ihtiyaç duyabilir.

Ameliyatı takiben bazı insanlarda infeksiyonlar veya aşırı kanama gelişir. Tedavi edilmediği takdirde bu semptomlar hayati tehlike oluşturabilir. Bununla birlikte, derhal müdahale edilerek tedavi edilebilir.
Ameliyatın diğer komplikasyonları şunları içerebilir:

• Diyabet: Pankreasın bir kısmının çıkarılması insülin üretimini azaltır. Halihazırda şeker hastalığı olan insanlar ameliyattan sonra daha şiddetli semptomlar yaşayabilir.
• Diyet değişiklikleri: Çoğu insan prosedürden sonra beslenme şekillerini değiştirmeye ihtiyaç duymaz. Bununla birlikte, insülin üretiminin daha düşük olması, bazı kişilerin şeker alımını azaltması gerektiği anlamına gelebilir.
• Pankreas fistülü: Pankreas üzerindeki dikişler düzgün şekilde iyileşmezse, pankreas suyunun sızıntısı olabilir. Sızıntı tipik olarak kendiliğinden dururken bazı insanlar daha fazla cerrahiye ihtiyaç duyabilir.
• Besin malabsorbsiyonu: Bazı insanlarda pankreas enzimi üretiminde azalma, gıdadaki besinlerin emilimini zorlaştırabilir. Bu, ishal ve diğer gastrointestinal zorluklara neden olabilir.
• Kilo kaybı: İnsanlar, ameliyattan sonraki haftalarda yeme problemleri nedeniyle toplam vücut ağırlığının %5-10’unu kaybedebilir.

Ameliyata hazırlık

Whipple prosedürü uygulanan çoğu kişinin özel hazırlığa ihtiyacı yoktur. Ameliyattan önceki gece, anestezi altında iken boğulma riskini azaltmak için yiyeceklerden ve sudan kaçınılması önerilebilir.
Whipple prosedürü önemli ölçüde cerrahi beceri ve deneyim gerektirdiğinden insanlar doktorlarına şu soruları sormalıdır:

• Bu işlemleri ne kadar sürede gerçekleştirdiler?
• Kaç Whipple prosedürü gerçekleştirdiler ve sonuç neydi?
• Whipple prosedürü olan hastaların kaçı öldü? Sebep neydi?
• Belirli risk faktörleri nelerdir?
• Cerrahi başarı olasılığı nedir?
• Tam iyileşme şansı nedir?
• En olası komplikasyonlar nelerdir?
• Bu hastanede her yıl kaç Whipple prosedürü yapılır?
• Hastanede kalma süresi nedir?

İyileşme

Whipple prosedürü karmaşık ve yoğun bir işlemdir, bu nedenle insanlar iyileşirken en az bir hafta hastanede kalabilirler. Çoğu kişi, Whipple prosedürünü takiben 1-2 hafta hastanede kalır. İnsanlar ameliyattan sonraki günlerde mide ve bağırsak felci yaşar ve bir besleme tüpüne ihtiyaç duyarlar. Tüp ameliyat sırasında direkt olarak bağırsağın içine sokulur ve birey mide fonksiyonu tekrar sağlanıncaya kadar yerinde kalır.

İyileşme sırasında, insanlar günde üç öğün yemek yerine daha sık olarak küçük porsiyonlu yemek yemelidir. Yağlı gıdalardan kaçınma, besin takviyesi alma ve bol miktarda sıvı içme iyileşme sürecini destekleyebilir.

İnsanlar en az 6 hafta boyunca yorucu faaliyetlerden kaçınmalıdır. Daha sonra, yavaş yavaş önceki faaliyetlerine geri dönebilirler. Ağrı, yarada akıntı veya ateş gibi enfeksiyon belirtileri, tıbbi bir acil durum sinyali verebilir. Böyle bir durumda derhal bir sağlık uzmanı ile görüşülmelidir.

İleriye dönük değerlendirme

İleriye dönük değerlendirme, prosedürün gerekçesine ve ilgili kanserin ciddiyetine bağlıdır. Pankreas kanseri olan çoğu insan kemoterapi ve radyasyona ihtiyaç duyar. Bu tedaviler bağışıklık sistemini zayıflattığından, insanlar genellikle tedaviye başlamadan önce ameliyattan tamamen iyileşene kadar beklemek zorunda kalırlar.

İnsanlar bir doktor tarafından takip edilmeye devam edilmelidir fakat çoğu kişide Whipple prosedüründen sonra ortalama yaşam süresinde iyileşme görülür.

Referanslar

  • Villines, Z. (2017, July 17). “Whipple procedure: Risks, benefits, and how to prepare.” Medical News Today. Retrieved from https://www.medicalnewstoday.com/articles/318451.php.
  • About pancreatic cancer. (2016, May 31). Retrieved from https://www.cancer.org/content/dam/CRC/PDF/Public/8778.00.pdf
  • Pancreatic cancer surgery and Whipple procedure (n.d.). Retrieved from http://pancreatica.org/pancreatic-cancer/pancreatic-cancer-surgical-treatment/
  • The Whipple procedure. (n.d.). Retrieved from http://pathology.jhu.edu/pc/whipplePop.php
  • Treating pancreatic cancer. (2016, May 31). Retrieved from https://www.cancer.org/content/dam/CRC/PDF/Public/8781.00.pdf
  • Whipple operation. (n.d.). Retrieved from http://www.surgery.usc.edu/divisions/tumor/pancreasdiseases/web%20pages/pancreas%20resection/whipple%20operation.html
  • Whipple procedure for pancreatic cancer. (n.d.). Retrieved from http://www.cancercenter.com/pancreatic-cancer/whipple-procedure/
  • Whipple procedure (pancreaticoduodenectomy). (n.d.). Retrieved from http://general.surgery.ucsf.edu/conditions–procedures/whipple-procedure-(pancreaticoduodenectomy).aspx
  • Whipple procedure (pancreaticoduodenectomy). (n.d.). Retrieved from https://www.pancan.org/facing-pancreatic-cancer/treatment/surgery/whipple-procedure-pancreaticoduodenectomy/
  • Whipple procedure. What is a Whipple procedure? (n.d.). Retrieved from http://ddc.musc.edu/public/surgery/chronic-pancreatitis/whipple-procedure.html

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Fill out this field
Fill out this field
Lütfen geçerli bir e-posta adresi girin.

Menü